پایان رقابت یوروویژن با پیروزی بلغارستان؛ این مسیر چطور به بیراهه رفت؟
پایان رقابت یوروویژن با پیروزی بلغارستان؛ این مسیر چطور به بیراهه رفت؟ یوروویژن این دوره را هم به پایان برد و در حالی که مدتهاست ادعا میکند غیرسیاسی است اما امسال، این ادعا بیش از هر زمان دیگری بحثبرانگیز بود.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از الجزیره، شب پیش(شنبه)، میلیونها تماشاگر به فینال مسابقه آواز یوروویژن، ضیافتی واقعی از تجمل، دستگاههای دودزا و سبک پاپ اروپاییِ شلوغ و کلیشهای، گوش دادند تا سرانجام به پیروزی بلغارستان رای دهند.
بلغارستان در مسابقه آواز یوروویژن در وین به پیروزی رسید و دارا، خواننده بلغاری با ترانه «بانگارنگا» برنده یوروویژن ۲۰۲۶ شد. رژیم صهیونیستی که نوآم بتان نماینده آن بود با ترانهای که ترکیبی از عبری، فرانسوی و انگلیسی است رتبه دوم را به دست آورد.
این درحالی است که این رقابت همیشه طنزی نهفته در دل خود داشته است و مفسران اغلب با لحنی خشک و کنایهآمیز از آن سخن میگویند و در برابر هنرمندان با لباسهای پر زرق و برق و اجراهایی که حاکی از جدی نگرفتن خود است، این نمایش را برگذار میکنند. اتحادیه پخش برنامههای اروپایی (EBU)، برگزارکننده این مسابقه، آن را جشنی برای موسیقی و وحدت توصیف میکند و اصرار دارد که فراتر از سیاست باقی میماند، اما در سالهای اخیر، مشارکت رژیم صهیونیستی این ادعا را تحت فشار بیسابقهای قرار داده است.
امسال نیز جنجال بر سر شمول این رقابتها برای اسرائیل، موجب تحریم هنرمندان و پخشکنندگان تلویزیونی شده و از سوی دیگر اتهام به اتحادیه اروپایی پخش (EBU) پس از ممنوعیت ورود روسیه به رقابت از سال ۲۰۲۲ و حمله به اوکراین، موجب شد تا این اتحادیه به استانداردهای دوگانه متهم شود.
مسئله اصلی چیست؟
برای منتقدان، مسئله تنها این نیست که آیا اسرائیل باید در حالی که حملهاش به غزه و لبنان ادامه دارد، در این مسابقه شرکت کند یا خیر، بلکه این نیز هست که آیا میتوان آن را همچنان یک رویداد فرهنگی بیطرف در نظر گرفت؟ در حالی که خودِ شرکت در این مسابقه به یک میدان نبرد ژئوپلیتیکی تبدیل شده است. یوروویژن چیزی فراتر از یک مسابقه موسیقی تلویزیونی است. این رویداد که سالانه بیش از ۱۶۰ میلیون نفر آن را تماشا میکنند، یکی از بزرگترین رویدادهای سرگرمی زنده جهان و بستری قدرتمند برای کشورها جهت اعمال قدرت نرم و پیامرسانی ژئوپلیتیکی است.
به همین دلیل است که طبق گزارشها، اسحاق هرتسوگ رئیس جمهور اسرائیل، ماهها صرف تعامل با پخشکنندگان تلویزیونی و رهبران سیاسی اروپایی برای حمایت از حضور اسرائیل کرد. همچنین به همین دلیل است که طبق تحقیقات اخیر نیویورک تایمز، اسرائیل، کمتر از یک سال پس از جنگ نسلکشی خود علیه غزه، ۸۰۰ هزار دلار برای تبلیغات پیرامون مسابقه یوروویژن ۲۰۲۴ در مالمو، سوئد، هزینه کرد. در سال ۲۰۲۵، کانالهای رسمی دولتی، از جمله حسابهای مرتبط با بنیامین نتانیاهو نخستوزیر و وزارت امور خارجه، کمپینهای تبلیغاتی دیجیتال پولی را در سراسر اروپا راهاندازی کردند و به هر بیننده دستور دادند که ۲۰ بار (حداکثر مجاز) به اسرائیل رأی دهد. کسب رتبه نهایی در این رقابت با رأی مساوی ۵۰/۵۰ رأیگیری عمومی و هیئت داوران تعیین میشود، اما با وجود دریافت رأی ضعیفی از سوی هیئت داوران، اسرائیل بالاترین رأی عمومی را کسب کرد و به مقام دوم رسید.
این یک پیروزی ژئوپلیتیکی برای اسرائیل بود، اما نتایج تحریفشده منجر به موجی از اتهامات مبنی بر دستکاری در رأیگیری شد. اگرچه EBU اعلام کرد که هیچ مدرکی دال بر تقلب سیستماتیک پیدا نکرده است، اما امسال حداکثر تعداد آرا برای هر نفر را به ۱۰ رأی کاهش داده است.
موسیقی برای نسلکشی ممنوع
در اعتراض به تمام این مسائل، نای برغوثی خواننده، ترانهسرا و هنرمند فلسطینی، در کنسرتی برای اتحاد برای فلسطین در بروکسل، سهشنبه، ۱۲ می ۲۰۲۶ آواز خواند. مالی نیلسون نوازنده ساکن برلین به الجزیره گفت که اسرائیل ارزش تأثیرگذاری بر چنین رویدادی را میداند، به همین دلیل است که این همه وقت و هزینه را صرف پیروزی در آن میکند و آن را نوعی «سفیدسازی فرهنگی» توصیف کرد. او یکی از بیش از هزار هنرمندی است که نامه سرگشاده «موسیقی برای نسلکشی ممنوع» را امضا کرده و از پخشکنندگان عمومی، طرفداران، اجراکنندگان و عوامل تولید خواسته است تا زمان حذف اسرائیل، از هرگونه حمایتی خودداری کرده و یوروویژن را تحریم کنند.
نیلسون، مانند بسیاری از هنرمندان، با این ایده که موسیقی میتواند غیرسیاسی باشد و توسط برگزارکنندگان این رویداد مطرح شده است، مخالف است. او گفت: «اگر هنر فقط به سرگرمی تبدیل شود و ما درباره آنچه در جهان اتفاق میافتد صحبت نکنیم، پس قرار است چه کار کنیم؟»
نیلسون عنوان کرد: با نسلکشی اسرائیل در غزه، کرانه باختری اشغالی، لبنان و سایر کشورها، مشارکت آن هر کشور شرکتکننده را مجبور به اتخاذ موضعی کرده است. حتی کسانی که تصمیم به تحریم نمیگیرند، چه آن را تائید کنند و چه نکنند، دارند یک بیانیه سیاسی میدهند.
این نوازنده گفت که او هنر را چون «آینهای میبیند که دوست داریم خودمان را در آن منعکس کنیم … اینکه ما چه کسی هستیم، چه میخواهیم، عشق و آرزوهایمان و ارزشها و اصولمان چیست …» و افزود: ما به عنوان یک جامعه، باید بتوانیم خودمان را در آن آینه ببینیم، به همین دلیل است که تحریم بسیار مهم است.
تحریم توسط چندین کشور شرکت کننده
پس از تأیید مشارکت اسرائیل توسط EBU در ماه دسامبر، پخشکنندگان در هلند، اسلوونی، اسپانیا، ایسلند و ایرلند اعلام کردند که این مسابقه را تحریم خواهند کرد.
ناتالیا گوراچاک رئیس RTV اسلوونی، به الجزیره گفت که یوروویژن معمولاً یک رویداد بزرگ برای پخشکنندگان ملی است و رتبههای بالایی را به خود جلب میکند. او گفت تصمیم این شبکه به معنای قربانی کردن یکی از موفقترین رویدادهای سرگرمی سال است، اما این تصمیم بر اساس درخواستهای هنرمندان اسلوونیایی، افکار عمومی و همچنین تمایل به نشان دادن «شفقت انسانی» در مواجهه با اقدامات اسرائیل در غزه و لبنان گرفته شده است.
به عنوان یک شبکه عمومی، RTV همچنین احساس مسئولیت کرد که در کنار صدها روزنامهنگاری که توسط ارتش اسرائیل کشته شده یا از انجام کار خود منع شدهاند، بایستد. در ماه فوریه، کمیته حفاظت از روزنامهنگاران (CPJ) گزارش داد که اسرائیل مسئول دو سوم از کل قتلهای روزنامهنگاران در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ بوده است. شبکه هلندی AVROTROS، نماینده هلند نیز اسرائیل را به «دخالت اثباتشده» در مسابقه سال گذشته متهم کرد و در عین حال به «نقض جدی آزادی مطبوعات» توسط اسرائیل در طول جنگ غزه اشاره کرد. این شبکه گفت که در شرایط فعلی، مشارکت نمیتواند با ارزشهای عمومی که برای سازمان آنها اساسی است، سازگار باشد و به همین دلیل در رقابت امسال شرکت نکرد.
ایرلند نیز اعلام کرد که در این مسابقه شرکت نخواهد کرد و شبکه تلویزیونی RTE آن نیز «تلفات وحشتناک جان انسانها در غزه و بحران انسانی» را دلیل تحریم خود عنوان کرد و افزود: این شبکه جایگاهی را که برای پخش یوروویژن تعیین شده بود، با برنامه ویژهای به نام «صداهای فلسطین» جایگزین کرده است.
تأثیر تحریمها
برخی از هنرمندان حامی تحریم میگویند که با سوءاستفاده آنلاین و احتمال طرد شدن در این صنعت مواجه هستند. در سال ۲۰۲۳، گروههای طرفدار اسرائیل در بریتانیا به صورت علنی از بیبیسی خواستند که خواننده، اولی الکساندر، را به عنوان نماینده بریتانیا در یوروویژن ۲۰۲۴ برکنار کند، زیرا او بیانیهای را امضا کرد که اسرائیل را به نسلکشی متهم میکرد و آن را «دولت آپارتاید» خواند. حتی برای بسیاری از هنرمندان ابراز احساسات طرفدار فلسطین، ریسک محسوب میشود. در یک مستند سوئدی که به تازگی پخش شده، زارا لارسون ستاره پاپ، توضیح داد که چگونه پس از صحبت در حمایت از فلسطینیان، اجراهایش را از دست داد و دعوتنامههایش لغو شد.
آیا تحریم یوروویژن تأثیری خواهد داشت؟
EBU اغلب تأثیر این تحریمها را نادیده گرفته است، اما تأثیر مالی آشکاری دارند. اسپانیا به تنهایی بیش از ۳۰۰ هزار یورو برای هزینههای شرکت در یوروویژن کمک میکند. طبق برآوردهای صنعت، کنارهگیری پنج پخشکننده، به همراه مشارکتکنندگان بزرگتری مانند هلند، میتواند نزدیک به یک میلیون یورو از بودجه این مسابقه را کاهش دهد.
ویلیام لی آدامز بنیانگذار وبسایت خبری یوروویژن Wiwibloggs، به الجزیره گفت که این جنجال همچنین بسیاری از هنرمندان برتر را از شرکت در این مسابقه منصرف کرده است و افزود: آنها از ترس اینکه مشارکت آنها نشاندهنده نیات سیاسی باشد، به این رقابت نیامدند.
او به عنوان مثال به جشنواره دا کانکائو پرتغال اشاره کرد. در این مسابقه تلویزیونی معتبر که هر سال برگزار میشود، شرکتکنندگان برای نمایندگی پرتغال رقابت میکنند اما پس از اینکه EBU تأیید کرد که اسرائیل در یوروویژن امسال شرکت خواهد کرد، ۱۳ نفر از ۱۶ شرکتکننده انصراف دادند.
استانداردهای دوگانه
در ۲۵ فوریه ۲۰۲۲، تنها یک روز پس از آنکه مسکو به اوکراین حمله کرد، اتحادیه موسیقی اروپا (EBU) روسیه را تحریم و اظهار کرد که اجازه دادن به حضور این کشور «مایه بیاعتباری این مسابقه خواهد شد».
منتقدان با توجه به جنگ نسلکشی اسرائیل علیه غزه، آنچه را که یک استاندارد دوگانه میدانند، محکوم کردهاند.
اتحادیه پخش اروپا (EBU) میگوید که این رقابت بین پخشکنندگان است و استدلال میکند که برخلاف پخشکنندگان دولتی روسیه، پخشکننده اسرائیلی کان (Kan) در برابر تلاشهای دولت برای خصوصیسازی یا تعطیلی آن مقاومت میکند و در نتیجه آن را تا حدودی مستقل از دولت جلوه میدهد. این موضعی است که گوراچاک با آن مخالف است و اشاره میکند که دولت نتانیاهو بود که پس از تعطیلی سلف خود، سازمان پخش اسرائیل، کان را تأسیس کرد.
از سوی دیگر شرکتکنندگان در مسابقه آواز یوروویژن میتوانند پرچمهای همه کشورهای شرکتکننده، از جمله رژیم صهیونیستی و همچنین پرچمهای رنگینکمان و غرور را بیاورند و به نمایش بگذارند، اما پرچمهای فلسطین و نمادهای طرفدار فلسطین در این نمایشگاه ممنوع است.
النی مستکلم مسئول روابط عمومی و جمعآوری کمکهای مالی در کنسرواتوار ملی موسیقی ادوارد سعید، به الجزیره گفت: فلسطینیهایی که از زمان نکبت – پاکسازی قومی فلسطین در سال ۱۹۴۸ – با نسلکشی فرهنگی و دهههای پس از آن با تصاحب فرهنگی توسط اسرائیل مواجه بودهاند، به همه این استانداردهای دوگانه عادت کردهاند.
وی یادآور شد: هنوز هم اشکالی ندارد که دولتی که مرتکب این نسلکشی شده است، در مصاحبههایی با خواننده [نوام بتان] که در آن درباره عشق به خانوادهاش صحبت میکند، حضور داشته باشد … در حالی که در همان زمان، تمام خانوادهها از بین رفتهاند و خانوادههایی که هنوز با عزیزان آسیبدیده خود در غزه زندگی میکنند، به سختی از این فاجعه جان سالم به در بردهاند؛ این خشمآور و بسیار ناعادلانه است.
دیدن ریاکاری یک نسلکشی که بیش از ۲ سال به طور زنده از طریق اخبار و پلتفرمهای رسانههای اجتماعی پخش شده و این حس که بخش زیادی از جهان به آن پشت کردهاند، اما برای تماشای اجرای اسرائیل از همان صفحهها به تماشا مینشینند، «دردناک» است.
